İcra ve İflas
Maaş Haczi: Ne Kadar Kesilir, Hangi Gelirler Haczedilemez?
2 dk okuma Erduran Hukuk
Kesinleşen bir icra takibinde alacaklının en sık başvurduğu yol, borçlunun maaşına haciz konulmasıdır. İcra dairesi işverene bir yazı gönderir ve maaşın belirli bir kısmının her ay dosyaya yatırılmasını ister. Bu kesintinin sınırları kanunla çizilmiştir.
Genel kural: dörtte bir
Maaş, ücret ve benzeri gelirlerin borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmı haczedilemez. Uygulamada bu kural, maaşın dörtte birinin kesilmesi biçiminde işler. İkramiye ve benzeri ek ödemeler için ayrı değerlendirme yapılır.
Asgari ücretle çalışanların maaşı da haczedilebilir; kanunda asgari ücrete özgü bir dokunulmazlık yoktur. Ancak kesinti yine dörtte bir oranını aşamaz.
Birden fazla haciz varsa
Aynı maaş üzerinde birden çok haciz bulunuyorsa kesintiler aynı anda yapılmaz, sıraya konur. İlk haczin borcu bitmeden ikinci haciz için kesinti başlamaz. Bu yüzden sıradaki alacaklının tahsilatı uzun süre gecikebilir.
Nafaka borcu istisnadır
Nafaka alacağı, diğer alacaklardan önce gelir. Aylık nafaka maaştan öncelikle kesilir ve dörtte bir sınırına tabi değildir. Maaşta başka hacizler varsa önce nafaka ayrılır, kalan tutar üzerinden diğer kesinti yapılır.
Emekli aylığı haczedilebilir mi?
Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan bağlanan gelir ve aylıklar, borçlunun açık rızası olmadan haczedilemez. Bu rızanın takip kesinleştikten sonra verilmiş olması gerekir; kredi sözleşmesi imzalanırken önceden verilen genel muvafakat bu anlamda geçerli sayılmaz. Nafaka borçları ile Kurum’un kendi alacakları bu kuralın dışındadır.
Emekli aylığının yattığı banka hesabına konulan haciz de aynı korumadan yararlanır. Hesabınıza bloke konulduysa, hesaptaki paranın emekli aylığından oluştuğunu banka dökümüyle göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
Haksız kesintiye karşı ne yapılır?
- Önce icra dairesine başvurarak haczin kaldırılması ya da kesintinin düzeltilmesi istenir.
- Talep reddedilirse, öğrenmeden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine haczedilmezlik şikâyetinde bulunulur.
- Emekli aylığı gibi kamu düzenine ilişkin haczedilmezlik hâllerinde süre daha esnek yorumlanır; yine de gecikilmemesi gerekir.
İşverenin sorumluluğu
Maaş haczi yazısını alan işveren, kesintiyi yapıp icra dosyasına yatırmak zorundadır. Bunu yapmazsa, kesilmesi gereken tutar ayrıca hükme gerek kalmadan işverenden tahsil edilebilir. İşçinin işten ayrılması hâlinde işveren bunu icra dairesine bildirmelidir.
Sık sorulanlar
Kıdem tazminatıma haciz konulabilir mi?
Evet. Kıdem ve ihbar tazminatı ücret niteliğinde sayılmadığı için tamamı haczedilebilir. İşverene gönderilen haciz yazısında bu alacakların da belirtilmiş olması gerekir.
Maaşımdan dörtte birden fazla kesilmesine razı olabilir miyim?
Evet. Borçlu, hacizden sonra icra dairesine vereceği muvafakatle daha yüksek oranda kesinti yapılmasını kabul edebilir. Bu beyan önceden, hacizden önce verilemez.
İlgili sayfa: İcra ve İflas Hukuku.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
