İcra ve iflas hukuku, bir alacağın devlet eliyle tahsil edilmesini ve borçlunun bu süreçte korunmasını düzenler. Bir ödeme emri, bir haciz ihbarnamesi ya da bir satış ilanı; her biri kendi süresini başlatır ve bu süreler çoğu zaman yedi gün, hatta beş gündür.
Erduran Hukuk Bürosu’nun kurucusu Av. Özden Erduran, meslek hayatının büyük bölümünü bankaların ve varlık yönetim şirketlerinin icra takiplerine ayırmış, iflas idare memurluğu yapmış ve konkordato dosyalarında çalışmıştır. Bu birikimle hem alacaklı hem borçlu tarafında; bireylere, şirketlere ve finans kuruluşlarına hizmet veriyoruz.
Çalıştığımız konular
Alacak tahsili ve icra takibi
İlamsız takip, kambiyo senetlerine (çek, bono) özgü takip ve mahkeme kararına dayalı ilamlı takibin başlatılması ve sonuçlandırılması.
Ödeme emrine itiraz
Borca, imzaya, faize ya da yetkiye itiraz; itirazın iptali ve itirazın kaldırılması davalarında alacaklı ve borçlu vekilliği.
Haciz ve satış işlemleri
Maaş, banka hesabı, araç ve taşınmaz hacizleri; kıymet takdirine itiraz, ihale ve ihalenin feshi süreçleri.
Menfi tespit ve istirdat
Borçlu olunmadığının tespiti ve haksız yere ödenen paranın geri alınması davaları; takibin durdurulması için tedbir talepleri.
İflas ve konkordato
Konkordato başvurusu, geçici ve kesin mühlet süreci, alacak kaydı, sıra cetveline itiraz ve iflas masası işlemleri.
Tasarrufun iptali ve ihtiyati haciz
Borçlunun mal kaçırmaya yönelik devirlerine karşı iptal davaları; alacağı güvenceye alan ihtiyati haciz kararları.
Alacaklı için: doğru takip yolunu seçmek
Elinizde çek ya da senet varsa kambiyo senetlerine özgü takip yolu en hızlı seçenektir; borçlunun itiraz süresi kısadır ve itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz. Yazılı bir belge yoksa ya da alacak faturaya, cari hesaba dayanıyorsa genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatılır. Borçlu itiraz ederse takip durur; bu durumda bir yıl içinde itirazın iptali davası açılması ya da altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasının istenmesi gerekir.
Takibe başlamadan önce borçlunun mal varlığının araştırılması, gerekiyorsa ihtiyati haciz istenmesi tahsil olasılığını doğrudan etkiler. Dava açılmadan önce arabuluculuğun zorunlu olduğu ticari alacaklarda bu aşama da planlanmalıdır.
Borçlu için: süreyi kaçırmamak
Size bir ödeme emri tebliğ edildiyse yapılacak ilk iş tebliğ tarihini not etmektir. İlamsız takipte itiraz yedi gün içinde icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. Çek ve senede dayalı takipte ise itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır; bu itiraz satış dışındaki işlemleri kendiliğinden durdurmaz.
- Maaş haczi: Maaşın tamamı haczedilemez; kural olarak dörtte biri kesilir.
- Emekli aylığı: Borçlunun açık rızası olmadan haczedilemez; nafaka borçları bu kuralın dışındadır.
- Haczedilemeyen mallar: Borçlu ve ailesi için gerekli ev eşyası ile hâline uygun ev gibi mallar kanunla korunur.
- Şikâyet: Usulsüz bir işlemi öğrendikten sonra yedi gün içinde icra mahkemesine başvurulabilir.
Borcu ödeyemeyecek durumdaysanız icra dairesinde verilecek taksit taahhüdünün sonuçlarını bilmeden imza atmayın: taahhüdün ihlali şikâyet üzerine tazyik hapsine yol açabilir.
Konkordato: borçların yeniden yapılandırılması
Konkordato; borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun, alacaklılarıyla mahkeme gözetiminde anlaşmasını sağlayan bir yoldur. Başvuru asliye ticaret mahkemesine yapılır. Mahkeme belgeleri eksiksiz bulursa üç aylık geçici mühlet verir; bu süre iki aya kadar uzatılabilir. Ardından bir yıllık kesin mühlet kararı verilebilir ve bu süre altı aya kadar uzatılabilir.
Mühlet içinde borçlu aleyhine takip yapılamaz, başlamış takipler durur. Projenin alacaklılar toplantısında kanunun aradığı çoğunlukla kabul edilmesi ve mahkemece tasdik edilmesi gerekir. Sürecin hem borçlu şirket hem de alacaklı bakımından belge ve süre yükü ağırdır.
Süreç nasıl ilerler?
Belgelerin incelenmesi
Alacağın ya da borcun dayanağı olan belgeler, tebligatlar ve varsa önceki ödemeler incelenir; işleyen süreler belirlenir.
Yolun seçilmesi
Takip türü, itiraz, şikâyet ya da dava seçeneklerinden hangisinin uygun olduğu; masraf ve süre beklentisiyle birlikte konuşulur.
Takip ve yargılama
İcra dairesi ve icra mahkemesi işlemleri, haciz ve satış aşamaları ile gerekiyorsa genel mahkemedeki dava yürütülür.
Tahsilat ya da kapanış
Alacak tahsil edilir ya da haksız takip sonlandırılır; hacizlerin kaldırılması ve dosyanın kapatılması sağlanır.
Bilinmesi gereken süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İlamsız takipte ödeme emrine itiraz | 7 gün | İcra ve İflas Kanunu m. 62 |
| Çek ve senede dayalı takipte itiraz | 5 gün | İcra ve İflas Kanunu m. 168 |
| İcra memurunun işlemine karşı şikâyet | 7 gün | İcra ve İflas Kanunu m. 16 |
| İtirazın iptali davası | 1 yıl | İcra ve İflas Kanunu m. 67 |
| İtirazın kaldırılması talebi | 6 ay | İcra ve İflas Kanunu m. 68 |
| İhalenin feshi talebi | 7 gün | İcra ve İflas Kanunu m. 134 |
Süreler genel kuralı gösterir; başlangıç tarihi ve istisnalar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
Aşağıdaki belgelerin tamamı elinizde olmayabilir; bulabildiklerinizi getirmeniz ilk değerlendirmeyi hızlandırır.
- Size tebliğ edilen ödeme emri, icra emri ya da haciz ihbarnamesi ve zarfı
- Alacağın dayanağı: çek, senet, sözleşme, fatura, cari hesap dökümü
- Yapılan ödemelere ilişkin dekont ve makbuzlar
- Varsa mahkeme kararı ve kesinleşme şerhi
- Taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtarnameler
- Şirketler için imza sirküleri ve ticaret sicil kaydı
Sık sorulanlar
Ödeme emrine itiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?
Takip kesinleşmiş olur; ancak yollar tümüyle kapanmaz. Tebligat usulsüzse bunu öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde şikâyet yoluna gidilebilir. Borçlu olmadığınızı düşünüyorsanız menfi tespit davası açılabilir, mahkemeden teminat karşılığında tedbir istenebilir.
Maaşımın ne kadarı haczedilebilir?
Kural olarak maaşın dörtte biri kesilir. Birden fazla haciz varsa sıraya girer; ilk haciz bitmeden ikincisi kesilmeye başlamaz. Nafaka alacaklarında bu sınır uygulanmaz.
Borçlunun üzerine kayıtlı mal yok, alacağımı nasıl tahsil ederim?
Banka hesapları, üçüncü kişilerdeki alacakları, maaşı ve araç kayıtları sorgulanabilir. Borçlu takipten önce mallarını yakınlarına devretmişse, koşulları varsa tasarrufun iptali davası açılabilir.
Evime hacze gelinebilir mi?
Kesinleşmiş bir takipte alacaklının talebiyle menkul haczi yapılabilir. Ancak borçlu ve ailesi için gerekli olan ev eşyası haczedilemez; aynı işi gören birden fazla eşya varsa yalnızca biri bırakılır.
Konkordato ilan eden şirketten alacağım var, ne yapmalıyım?
Mahkemenin ilanında belirtilen süre içinde alacağınızı belgeleriyle birlikte konkordato komiserine bildirmeniz gerekir. Bildirilmeyen alacak, bilançoda yer almıyorsa proje görüşmelerine katılamaz. Rehinli alacaklar ayrıca değerlendirilir.
Bu sayfa genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; her olayın koşulları farklıdır. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
İlgili yazılar
İcra ve İflas
Ödeme Emrine İtiraz: Süre, Yol ve Sık Yapılan Hatalar
Ödeme emri tebliğ edildiğinde itiraz süresi takibin türüne göre yedi ya da beş gündür. İtirazın nereye, nasıl yapılacağını ve sürenin kaçırılması hâlinde kalan yolları anlattık.
3 dk okuma
İcra ve İflas
Maaş Haczi: Ne Kadar Kesilir, Hangi Gelirler Haczedilemez?
Maaşın tamamı haczedilemez; kural olarak dörtte biri kesilir. Emekli aylığı, nafaka ve birden fazla haciz durumunda uygulanan kuralları özetledik.
2 dk okuma
İcra ve İflas
Konkordato Nedir, Nasıl Başvurulur?
Konkordato, borçlarını ödeyemeyen borçlunun mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla anlaşmasıdır. Başvuru koşullarını, mühlet sürelerini ve alacaklıların yapması gerekenleri anlattık.
2 dk okuma