İcra ve İflas
Ödeme Emrine İtiraz: Süre, Yol ve Sık Yapılan Hatalar
3 dk okuma Erduran Hukuk
İcra dairesinden gelen bir zarf, çoğu kişi için ilk kez karşılaşılan bir durumdur. Zarfın içindeki belgeye “ödeme emri” denir ve iki şey söyler: borcu ödemek için bir süreniz, borca karşı çıkmak için de bir süreniz vardır. İkinci süre kaçırılırsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir.
Önce takibin türüne bakın
Ödeme emrinin üst kısmında takibin türü yazar. Süre ve itiraz edilecek yer buna göre değişir.
- İlamsız takip (genel haciz yolu): Alacaklı, elinde mahkeme kararı ya da senet olmadan takip başlatmıştır. İtiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz icra dairesine yapılır.
- Kambiyo senetlerine özgü takip: Takip çek, bono ya da poliçeye dayanır. İtiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır.
- İlamlı takip: Takip bir mahkeme kararına dayanır; size gönderilen belgenin adı “icra emri”dir. Burada borca itiraz değil, sınırlı nedenlerle icranın geri bırakılması istenebilir.
İlamsız takipte itiraz nasıl yapılır?
İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yazılı ya da sözlü olarak bildirilir; e-Devlet ve UYAP üzerinden de yapılabilir. Gerekçe göstermek zorunlu değildir: “borcum yoktur, itiraz ediyorum” demek yeterlidir. Ancak yalnızca borcun bir kısmına itiraz ediyorsanız tutarı açıkça belirtmeniz gerekir; aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılır.
Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Bundan sonra top alacaklıdadır: bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açmalı ya da elinde kanunda sayılan belgelerden biri varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemelidir.
Çek ve senet takibinde durum farklıdır
Kambiyo takibinde itiraz icra mahkemesine dilekçeyle yapılır ve satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. İmzanın size ait olmadığını ileri sürüyorsanız bunu açıkça belirtmeniz gerekir; mahkeme imza incelemesi yaptırır. Borcun ödendiği ya da zamanaşımına uğradığı iddiaları ise belgeyle kanıtlanmalıdır.
Sık yapılan üç hata
- Tebliğ tarihini yanlış hesaplamak: Süre, zarfın elinize geçtiği değil, tebligatın usulüne göre yapıldığı tarihten başlar. Muhtara bırakılan ya da kapıya yapıştırılan tebligatlarda bu tarih, sizin haberdar olduğunuz günden önce olabilir.
- Alacaklıyı arayıp beklemek: Alacaklıyla ya da avukatıyla yapılan görüşme süreyi durdurmaz. Önce itiraz edilir, görüşme sonra yapılır.
- Yanlış yere itiraz etmek: Kambiyo takibinde icra dairesine verilen dilekçe itiraz sayılmaz.
Süreyi kaçırdıysanız
Tebligat usulsüz yapılmışsa bunu öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilirsiniz. Elinizde olmayan bir engel nedeniyle itiraz edememişseniz gecikmiş itiraz yolu vardır. Bunların dışında, borçlu olmadığınızı kanıtlamak için genel mahkemede menfi tespit davası açabilirsiniz; bu dava takibi kendiliğinden durdurmaz, teminat karşılığı tedbir istenmesi gerekir.
Sık sorulanlar
İtiraz ettim, alacaklı ne yapabilir?
İlamsız takipte itirazın iptali davası açabilir ya da itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Haksız çıkan taraf, karşı tarafın talebi üzerine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilebilir.
Ödeme emrine itiraz etmek için avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, itirazı kendiniz de yapabilirsiniz. Ancak takibin türünü, sürenin başlangıcını ve hangi itirazın nereye yapılacağını doğru belirlemek önemlidir; sonrasında açılacak davalar da teknik bilgi gerektirir.
Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için İcra ve İflas Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
