Borçlar hukuku, gündelik hayatın neredeyse tamamına dokunur: satın aldığınız araç, verdiğiniz borç, yaptırdığınız tadilat, uğradığınız zarar. Bu ilişkilerin kaynağı çoğu zaman bir sözleşme, bazen de bir haksız fiildir.
Büromuz sözleşmelerin kurulma aşamasında danışmanlık veriyor; uyuşmazlık doğduğunda ihtar, arabuluculuk, dava ve icra aşamalarını yürütüyor. Hedefimiz, mümkün olan durumlarda uyuşmazlığı dava açılmadan çözmektir.
Çalıştığımız konular
Sözleşmelerin hazırlanması
Satış, kira, eser, hizmet, vekâlet ve ortaklık sözleşmelerinin hazırlanması ve imza öncesi incelenmesi.
Sözleşmenin feshi ve dönme
Borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle fesih, dönme, bedel iadesi ve cezai şart talepleri.
Alacak davaları
Elden verilen borç, satış bedeli, hizmet bedeli gibi para alacaklarının dava ve icra yoluyla tahsili.
Maddi ve manevi tazminat
Trafik kazası, yaralanma, kişilik hakkına saldırı gibi haksız fiillerden doğan zararların giderilmesi.
Ayıplı mal ve hizmet
Satılan malın ya da yapılan işin ayıplı çıkması hâlinde onarım, bedel indirimi, değişim ve sözleşmeden dönme.
Sebepsiz zenginleşme
Hukuki bir sebebe dayanmadan yapılan ödemelerin ve kazandırmaların iadesi.
Elden verilen borç nasıl kanıtlanır?
Belirli bir tutarın üzerindeki hukuki işlemler kural olarak senetle, yani yazılı belgeyle kanıtlanmalıdır; yalnızca tanık dinletmek çoğu zaman yeterli olmaz. Bu nedenle borç verirken yazılı bir belge almak ya da ödemeyi açıklama yazarak banka üzerinden yapmak büyük önem taşır.
Elinizde senet yoksa da yollar tümüyle kapanmaz: banka dekontu, mesajlaşmalar, e-postalar “yazılı delil başlangıcı” sayılabilir ve bu durumda tanık dinlenebilir. Yakın akrabalar arasındaki işlemlerde senet zorunluluğunun istisnası da vardır. Somut olayın belgelerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Zamanaşımı: alacak ne zamana kadar istenebilir?
Zamanaşımı alacağı sona erdirmez; ancak borçlu ileri sürerse alacak dava yoluyla elde edilemez hâle gelir. Süre, alacağın türüne göre değişir.
- Genel süre: Kanunda aksine hüküm yoksa on yıl.
- Beş yıllık süre: Kira bedelleri, faizler, eser sözleşmesinden doğan alacaklar ve vekâlet ücreti gibi dönemsel ve belirli alacaklar.
- Haksız fiil: Zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her durumda fiilden itibaren on yıl.
- Sebepsiz zenginleşme: Öğrenmeden itibaren iki yıl, her durumda on yıl.
Borçlunun kısmi ödeme yapması, borcu yazılı olarak kabul etmesi ya da alacaklının dava açması, takip başlatması süreyi keser ve yeni bir süre işlemeye başlar.
Süreç nasıl ilerler?
Belgelerin toplanması
Sözleşme, yazışmalar, ödeme kayıtları ve zarara ilişkin belgeler bir araya getirilir.
İhtar ve müzakere
Karşı tarafa yazılı ihtar gönderilir; borçlu temerrüde düşürülür ve anlaşma olanağı araştırılır.
Arabuluculuk ya da dava
Dava şartı arabuluculuk varsa başvuru yapılır; anlaşma olmazsa dava açılır.
Kararın uygulanması
Kesinleşen karar ya da anlaşma belgesi icra yoluyla uygulanır.
Bilinmesi gereken süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel zamanaşımı | 10 yıl | Türk Borçlar Kanunu m. 146 |
| Kira, faiz, eser ve vekâlet alacakları | 5 yıl | Türk Borçlar Kanunu m. 147 |
| Haksız fiilden doğan tazminat | 2 yıl / 10 yıl | Türk Borçlar Kanunu m. 72 |
| Taşınır satışında ayıp sorumluluğu | Devirden itibaren 2 yıl | Türk Borçlar Kanunu m. 231 |
| Yanılma, aldatma, korkutmada iptal | Öğrenmeden itibaren 1 yıl | Türk Borçlar Kanunu m. 39 |
Süreler genel kuralı gösterir; başlangıç tarihi ve istisnalar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
Aşağıdaki belgelerin tamamı elinizde olmayabilir; bulabildiklerinizi getirmeniz ilk değerlendirmeyi hızlandırır.
- Sözleşme ve ekleri
- Fatura, dekont, makbuz ve senetler
- Taraflar arasındaki mesaj ve e-posta yazışmaları
- Gönderilen ve alınan ihtarnameler
- Zarara ilişkin fotoğraf, ekspertiz ve tutanaklar
- Tanık olabilecek kişilerin iletişim bilgileri
Sık sorulanlar
Sözleşme yapmadan iş yaptırdım, hakkımı arayabilir miyim?
Evet. Sözleşmelerin çoğu için yazılı şekil zorunlu değildir; sözlü anlaşma da geçerlidir. Güçlük kanıtlama aşamasındadır: yazışmalar, ödeme kayıtları, teslim tutanakları ve tanıklar bu noktada önem kazanır.
Kaporayı geri alabilir miyim?
Verilen paranın niteliğine bağlıdır. “Bağlanma parası” ise vazgeçen taraf kural olarak parayı bırakır; “cayma parası” olarak kararlaştırılmışsa veren parayı bırakarak, alan iki katını vererek sözleşmeden dönebilir. Tapuda yapılması gereken satışlarda adi yazılı sözleşmeyle verilen kapora ise sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.
Manevi tazminat hangi durumlarda istenir?
Bedensel bütünlüğün zedelenmesi, bir yakının ölümü ya da kişilik haklarına hukuka aykırı saldırı hâllerinde istenebilir. Tutar; olayın ağırlığı, tarafların kusuru ve ekonomik durumları dikkate alınarak hâkim tarafından belirlenir.
İhtarname çekmek zorunlu mudur?
Her durumda değil; ancak borçlunun temerrüde düşürülmesi, faizin başlaması ve bazı hakların kullanılabilmesi için çoğu zaman gereklidir. Noter aracılığıyla gönderilen ihtar, tebliğ tarihini kesin olarak kanıtlar.
Ticari alacak davasından önce arabulucuya gitmek zorunda mıyım?
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde, ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Tüketici uyuşmazlıklarında da belirli tutarın üzerindeki talepler için aynı zorunluluk vardır.
Bu sayfa genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; her olayın koşulları farklıdır. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
İlgili yazılar
İcra ve İflas
Ödeme Emrine İtiraz: Süre, Yol ve Sık Yapılan Hatalar
Ödeme emri tebliğ edildiğinde itiraz süresi takibin türüne göre yedi ya da beş gündür. İtirazın nereye, nasıl yapılacağını ve sürenin kaçırılması hâlinde kalan yolları anlattık.
3 dk okuma
İcra ve İflas
Maaş Haczi: Ne Kadar Kesilir, Hangi Gelirler Haczedilemez?
Maaşın tamamı haczedilemez; kural olarak dörtte biri kesilir. Emekli aylığı, nafaka ve birden fazla haciz durumunda uygulanan kuralları özetledik.
2 dk okuma
İcra ve İflas
Konkordato Nedir, Nasıl Başvurulur?
Konkordato, borçlarını ödeyemeyen borçlunun mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla anlaşmasıdır. Başvuru koşullarını, mühlet sürelerini ve alacaklıların yapması gerekenleri anlattık.
2 dk okuma