Miras
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Süre ve Sonuçları
2 dk okuma Erduran Hukuk
Bir kişi öldüğünde mal varlığı da borçları da bir bütün olarak mirasçılarına geçer. Mirasçılar bu borçlardan yalnızca miras kalan mallarla değil, kendi mal varlıklarıyla da sorumludur. Kanun, mirasçıyı bu yükten kurtaracak bir yol tanır: mirasın reddi.
Ret süresi üç aydır
Miras, üç ay içinde reddedilebilir. Bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Vasiyetnameyle atanan mirasçılar için süre, mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işler.
Önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi bu süreyi uzatabilir ya da yeni bir süre tanıyabilir. Süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur.
Ret beyanı nereye, nasıl yapılır?
Ret, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yazılı ya da sözlü beyanla yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır: “şu malı kabul ediyorum, borçları reddediyorum” denemez. Beyan, özel yetki içeren vekâletnameyle avukat aracılığıyla da yapılabilir. Mahkeme reddi özel kütüğüne kaydeder ve isteyen mirasçıya ret belgesi verir.
Kendiliğinden ret: hükmen ret
Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli ya da resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda üç aylık süre aranmaz. Alacaklılar mirasçıya başvurduğunda, mirasçı terekenin borca batık olduğunun tespitini dava yoluyla isteyebilir. Uygulamada, mirasbırakan hakkında sonuçsuz kalmış icra takipleri ve aciz belgeleri bu davada delil olarak kullanılır.
Ret hakkını düşüren davranışlar
Ret süresi dolmadan aşağıdaki davranışlarda bulunan mirasçı, mirası reddedemez:
- Mirasçı sıfatıyla tereke işlemlerine karışmak
- Terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan ya da mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olmayan işleri yapmak
- Tereke mallarını gizlemek ya da kendine mal etmek
Mirasbırakanın banka hesabından para çekmek, aracını satmak ya da kira gelirini toplamak bu kapsamda değerlendirilebilir. Cenaze giderlerinin ödenmesi gibi zorunlu işlemler ise ret hakkını ortadan kaldırmaz.
Reddin sonuçları
Mirası reddeden kişi, miras açıldığında sağ değilmiş gibi kabul edilir ve payı kendi altsoyuna geçer. Bu, sık atlanan bir noktadır: baba mirası reddettiğinde pay çocuklarına geçer; onların da ayrıca reddetmesi gerekir. Küçük çocuklar adına ret için mahkemeden izin alınmalıdır.
En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke, sulh hukuk mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda bir değer artarsa, mirası reddetmemiş gibi hak sahiplerine verilir.
Reddetmek yerine: resmî defter tutulması
Terekenin durumu belirsizse mirasçı, bir ay içinde sulh hukuk mahkemesinden resmî defter tutulmasını isteyebilir. Defter tutulduktan sonra mirasçı; mirası reddetme, resmî tasfiye isteme, deftere göre kabul etme ya da kayıtsız şartsız kabul etme seçeneklerinden birini kullanır.
Sık sorulanlar
Mirası reddedersem ölüm aylığı alabilir miyim?
Evet. Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan bağlanan dul ve yetim aylıkları miras hakkı değil, sigortalılıktan doğan bağımsız bir haktır. Mirasın reddi bu aylıkları etkilemez.
Alacaklılar mirasın reddine itiraz edebilir mi?
Mal varlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklıları ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptalini isteyebilir.
İlgili sayfa: Miras Hukuku.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
